UEFA và các tổ chức bóng đá châu Âu chung tay hạn chế lệnh cấm cổ động viên đội khách

Tại Hội nghị An ninh và An toàn của UEFA được tổ chức tại Madrid vào tuần này, một tuyên bố chung mang tính bước ngoặt đã được thông qua bởi bốn tổ chức quyền lực nhất của bóng đá châu Âu: UEFA, Hiệp hội các câu lạc bộ bóng đá châu Âu, Football Supporters Europe (FSE) và European League. Tuyên bố này không chỉ đơn thuần là một khuyến nghị hành chính; nó đặt ra một chuẩn mực mới cho cách tiếp cận của bóng đá châu Âu đối với vấn đề an ninh sân vận động, đặc biệt là đối với các lệnh cấm cổ động viên đội khách trên diện rộng. Điểm mấu chốt của tuyên bố nằm ở việc bác bỏ khái niệm "trừng phạt tập thể" — một học thuyết đã tồn tại từ lâu trong bóng đá châu Âu, nơi một nhóm nhỏ cổ động viên có hành vi sai trái có thể dẫn đến việc toàn bộ cổ động viên đội khách bị cấm vào sân. Văn bản nêu rõ rằng "cổ động viên đội khách là một phần quan trọng của trò chơi" và rằng họ "không nên bị trừng phạt vì hành động của một thiểu số". Đây là lần đầu tiên cả bốn tổ chức này đồng thời đưa ra một lập trường thống nhất như vậy. Từ góc nhìn của một người đã theo dõi bóng đá châu Âu trong nhiều năm, tôi nhận thấy sự thay đổi này không chỉ là về mặt chính sách mà còn phản ánh một sự dịch chuyển trong tư duy quản trị. Trong quá khứ, các câu lạc bộ thường áp dụng các lệnh cấm toàn diện như một biện pháp phòng ngừa an ninh. Tuy nhiên, tuyên bố mới yêu cầu các biện pháp "nên tập trung vào những cá nhân chịu trách nhiệm thay vì nhóm cổ động viên như một tổng thể". Điều này có nghĩa là các câu lạc bộ và liên đoàn sẽ cần phải có bằng chứng tài liệu cụ thể trước khi áp đặt bất kỳ lệnh cấm nào. Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của tuyên bố là yêu cầu về "bằng chứng được tài liệu hóa". Cụ thể, các lệnh cấm tập thể chỉ nên được xem xét khi có bằng chứng tài liệu cho thấy không có biện pháp nào ít hạn chế hơn có thể giải quyết các rủi ro nghiêm trọng đối với an toàn công cộng hoặc trật tự công cộng. Điều này tạo ra một tiêu chuẩn pháp lý mà các câu lạc bộ và cơ quan thực thi pháp luật sẽ phải tuân thủ, làm cho việc áp đặt lệnh cấm trở nên khó khăn hơn về mặt hành chính. Sự tham gia của Football Supporters Europe (FSE) trong tuyên bố này đặc biệt đáng chú ý. FSE là tổ chức bảo trợ cho cổ động viên bóng đá trên khắp châu Âu, và sự hiện diện của họ trong tuyên bố chung này cho thấy tiếng nói của người hâm mộ đã có được sức nặng thể chế đáng kể. Điều này có thể là kết quả của nhiều năm vận động hành lang từ các nhóm cổ động viên, những người đã phàn nàn về việc các lệnh cấm toàn diện thường ảnh hưởng đến những cổ động viên trung thành và có hành vi tốt. Từ góc độ tài chính, việc hạn chế các lệnh cấm toàn diện có thể có tác động tích cực đến doanh thu ngày thi đấu của các câu lạc bộ. Cổ động viên đội khách không chỉ mua vé mà còn chi tiêu cho đi lại, ăn uống và các dịch vụ khác. Tuy nhiên, tác động này có thể sẽ không lớn so với doanh thu từ bản quyền truyền hình. Mặt khác, chi phí an ninh và cảnh sát có thể tăng lên nếu nhiều cổ động viên đội khách được phép vào sân hơn. Điều thú vị là các hiệp hội quốc gia không phải là bên ký kết tuyên bố này. Điều này có thể tạo ra sự không nhất quán trong việc thực hiện, vì các hiệp hội quốc gia thường là cơ quan đưa ra quyết định cuối cùng về các lệnh cấm tại các giải đấu trong nước. Cảnh sát và chính quyền địa phương, những người thường xuyên thúc đẩy các lệnh cấm, cũng không phải là bên ký kết, điều này có thể tạo ra xung đột giữa quản trị bóng đá và thực thi trật tự công cộng. Tuyên bố này có thể được coi là một bước tiến trong việc bảo vệ quyền lợi của cổ động viên, nhưng nó vẫn chỉ là một văn bản không ràng buộc. Tác động thực tế của nó phụ thuộc vào việc liệu UEFA có chuyển đổi tuyên bố thành các sửa đổi quy định chính thức hay không, và liệu các hiệp hội quốc gia có áp dụng nó vào thực tế hay không. Trong bối cảnh này, việc theo dõi các trường hợp cụ thể trong tương lai sẽ là chìa khóa để đánh giá sức mạnh thực sự của chính sách này. Một điểm đáng chú ý nữa là thời điểm công bố tuyên bố. Tháng 9 là thời điểm bắt đầu giai đoạn cường độ cao của mùa giải châu Âu, và việc đưa ra chính sách này trước các trận đấu lớn có thể là một sự chuẩn bị có chủ đích. Điều này cho thấy các tổ chức bóng đá châu Âu đang muốn thiết lập một khuôn khổ rõ ràng trước khi các tranh chấp về lệnh cấm cổ động viên có thể xảy ra. Nhìn chung, tuyên bố chung này đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của bóng đá châu Âu đối với vấn đề quản lý cổ động viên. Nó phản ánh một sự đồng thuận hiếm có giữa các bên liên quan khác nhau trong chuỗi giá trị bóng đá, và có thể mở đường cho những thay đổi lớn hơn trong tương lai. Tuy nhiên, như với bất kỳ chính sách nào, sự thành công của nó sẽ phụ thuộc vào việc thực hiện và giám sát liên tục.