Potapova lặng lẽ hạ á quân Anisimova: Chiến thắng 6-2, 7-5 và cái bẫy của chữ 'bất ngờ'

Flushing Meadows không phải là nơi dành cho những kẻ biết chờ đợi. Nhưng vào buổi chiều hôm ấy, Anastasia Potapova đứng ở cuối sân, quan sát Amanda Anisimova di chuyển như một cơn lốc đang chững lại, và cô không hề có ý định đẩy nhanh nhịp độ. Trận đấu kết thúc sau 1 giờ 39 phút với tỉ số 6-2, 7-5. Bảng điểm thì sạch sẽ, gọn gàng. Nhưng chính sự gọn gàng ấy lại che giấu một câu chuyện rối rắm hơn nhiều so với những gì người ta vội gọi là cú sốc. Hãy bắt đầu từ bối cảnh mà bất kỳ ai theo dõi quần vợt nữ đều hiểu: Anisimova không phải là một hạt giống số 10 bình thường. Một năm trước, cô chơi trận chung kết US Open. Cô thuộc thế hệ những tay vợt trẻ được truyền thông Mỹ chờ đợi sẽ giành Grand Slam ngay trên sân nhà. Còn Potapova, ở phía bên kia lưới, là một cái tên quen thuộc với những người làm nghề nhưng gần như vô hình với khán giả đại chúng. Cô từng được xếp vào nhóm tài năng trẻ của bóng đàn Nga, từng thắng những trận đấu lớn, nhưng cũng từng biến mất khỏi ánh đèn sân đấu lớn trong nhiều tháng liền. Một tay vợt như Potapova không bao giờ xuất hiện trong những cuộc tranh luận về nhà vô địch. Cô chỉ xuất hiện khi người ta cần một cái tên để điền vào bên cạnh những kết quả gây thất vọng cho người khác. Trận đấu với Anisimova bắt đầu đúng kịch bản của một thất vọng như thế. Set đầu tiên kết thúc với tỉ số 6-2 nghiêng về Potapova, và tôi nhớ mình đã ghi chú rất nhanh: cô ấy không đánh bóng nhanh hơn, không giao bóng mạnh hơn, không trình diễn những cú thuận tay khiến khán giả phải trầm trồ. Potapova làm điều gian xảo hơn nhiều: cô khiến Anisimova phải đánh thêm một quả. Chỉ thêm một quả thôi. Bóng qua lại thêm một nhịp, Anisimova buộc phải chạy thêm một bước, phải điều chỉnh thêm một góc. Khi hạt giống số 10 lao lên lưới vì mất kiên nhẫn, bóng đã đi qua người cô trước khi cô kịp nhận ra mình đã bị kéo vào một trò chơi mà cô không muốn chơi. Mọi sơ đồ chiến thuật là một lời nói dối có trật tự — tôi đi tìm sự thật đằng sau. Sự thật đằng sau tỉ số 6-2 không nằm ở những cú đánh thắng điểm. Nó nằm ở sự phân bổ năng lượng. Potapova, dựa trên những gì diễn ra trên sân, đã chọn một chiến lược có phần cổ điển: đánh bóng sâu, xoáy nhiều, ép Anisimova phải tạo ra góc mới từ những vị trí khó. Trên mặt sân cứng của US Open, loại chiến thuật này thường bị coi là thụ động. Nhưng nó chỉ thụ động nếu tay vợt kia đủ khỏe để liên tục tấn công. Anisimova thì không còn là chính mình trong set đầu tiên. Những cú đánh của cô thiếu đi sự tin tưởng cần thiết ở một á quân Grand Slam. Cô đánh hỏng nhiều hơn mức bình thường, và Potapova chỉ cần đứng đó, đưa bóng về cuối sân, chờ đợi sai lầm đến như một lẽ tất yếu. Set thứ hai mới là phần đáng xem. Anisimova thức dậy, và tôi dùng từ này theo nghĩa đen — khuôn mặt cô thay đổi, cách cô xử lý bóng thay đổi, nhịp chân cô nhanh hơn hẳn. Đây là lúc những trận đấu Grand Slam thực sự bắt đầu, khi một tay vợt lớn quyết định rằng cô ta không thể thua một cách tầm thường như vậy. Tỉ số bám đuổi nhau từng game một. Potapova không còn được hưởng những điểm số dễ dàng. Cô phải giành từng điểm bằng sự kiên trì, và ở những thời điểm khó khăn nhất, cô vẫn giữ được một thói quen mà tôi đã ghi chú từ lâu: cô không bao giờ vội. Khi Anisimova có cơ hội bẻ giao bóng, Potapova không thay đổi cách giao bóng, không thử một cú ace liều lĩnh. Cô chỉ lặp lại cùng một nhịp độ, cùng một hướng bóng, như thể đang muốn nói với đối thủ rằng sự kiên nhẫn của cô dài hơn sự bùng nổ của người kia. Việc giành set thứ hai với tỉ số 7-5 là một tín hiệu tinh tế nhưng quan trọng. Nó không giống một cú đấm hạ gục đối thủ. Nó giống một cánh cửa từ từ đóng lại trước mặt người muốn thoát ra. Anisimova đã có những thời điểm tưởng như đã đưa trận đấu vào loạt tie-break, nơi mọi thứ có thể xảy ra. Potapova từ chối điều đó. Cô chốt hạ game đấu cuối cùng bằng sự lạnh lùng của một người đã tính toán mọi thứ từ trước, và trận đấu khép lại trong sự im lặng đến ngạc nhiên của một khán đài không biết phải phản ứng thế nào. Bây giờ là lúc để bàn về góc khuất mà hầu hết các bản tin đều bỏ qua. Người ta sẽ viết rằng Potapova vừa tạo ra cú sốc lớn nhất nhánh đấu. Tôi không đồng ý. Hạt giống số 10 thua ở vòng ba một giải Grand Slam hiếm khi là chuyện chấn động. Ngay cả khi cô ấy là á quân năm ngoái, ngay cả khi trận đấu diễn ra ngay tại nơi cô từng tỏa sáng, quần vợt hiện đại đã dạy chúng ta rằng danh hiệu năm trước không bảo vệ được ai khỏi những vết nứt thể lực và tâm lý đã âm thầm hình thành từ nhiều tháng trước. Nhưng có một điều thú vị hơn: đây là lần đầu tiên trong mùa giải này Potapova vào đến vòng bốn của một Grand Slam. Hãy đọc lại câu đó. Không phải lần đầu tiên trong sự nghiệp, mà là lần đầu tiên trong mùa giải này. Có một khoảng cách lớn giữa hai điều đó. Một tay vợt từng được kỳ vọng sẽ thống trị WTA không thể biến mất suốt nhiều năm rồi bỗng nhiên xuất hiện ở vòng bốn US Open mà không có những câu hỏi về sự ổn định. Chiến thắng trước Anisimova là một dấu hiệu tốt, nhưng nó cũng là một cái bẫy. Tôi đã chứng kiến quá nhiều tay vợt trẻ chiến thắng một đối thủ được xếp hạng cao hơn, rồi thua ở vòng kế tiếp vì nghĩ rằng mình đã chạm tới một ngưỡng mới. Vòng bốn của một Grand Slam không xây dựng sự nghiệp. Việc thức dậy vào sáng hôm sau và chơi một trận đấu khác, với cùng sự tập trung, mới là thứ xây dựng sự nghiệp. Còn một yếu tố nữa mà tôi muốn nhấn mạnh, đặc biệt với những người mới bắt đầu theo dõi quần vợt: lịch thi đấu. Sau chiến thắng này, Potapova sẽ chỉ có khoảng 48 giờ để hồi phục, di chuyển, tập luyện và chuẩn bị cho vòng bốn. Không có đội ngũ y tế nào cứu được một vận động viên phải thi đấu với mật độ dày đặc ở những giải đấu lớn nhất trong năm. Tôi luôn nhìn vào lịch thi đấu của WTA và tự hỏi: các tay vợt thực sự hồi phục vào lúc nào? Họ di chuyển giữa các châu lục, đổi mặt sân liên tục, và vẫn được kỳ vọng phải chơi ở đẳng cấp cao nhất khi vòng đấu càng lúc càng khắc nghiệt. Potapova vừa hoàn thành một trận đấu đòi hỏi sự tập trung cao độ trong gần 100 phút. Cô ấy có thể cảm thấy tuyệt vời ngay bây giờ, nhưng cảm giác tuyệt vời ấy thường biến mất vào đúng ngày thi đấu tiếp theo. Đối thủ kế tiếp của cô sẽ là một trong hai cái tên: hạt giống số 5 Mirra Andreeva — một tay vợt trẻ đang lên với lối chơi tấn công giàu cảm hứng — hoặc Nikola Bartunkova, tay vợt đến từ vòng loại và không có gì để mất. Tôi không bán dự đoán; tôi bán giả thuyết. Có một đại dương giữa hai thứ đó. Nếu Andreeva thắng trận đấu của cô ấy, Potapova sẽ phải đối mặt với một bài toán hoàn toàn khác: một đối thủ trẻ hơn, khỏe hơn, và quan trọng nhất, không mang trên vai áp lực của một danh hiệu á quân đang dần phai nhạt. Còn nếu Bartunkova xuất hiện, câu chuyện sẽ mang màu sắc của một trận đấu không thể đoán định, nơi một tay vợt Nga giàu kinh nghiệm sẽ phải đối mặt với một kẻ không có gì để mất — và những kẻ như vậy thường nguy hiểm nhất ở Grand Slam. Điều tôi muốn mang đến cho độc giả không phải là việc Potapova đã chơi tốt thế nào để đánh bại một đối thủ mạnh. Điều thú vị hơn là cách chúng ta đọc trận đấu này. Nếu nhìn vào tỉ số 6-2, 7-5, người ta dễ nghĩ rằng đây là một chiến thắng thuyết phục. Nhưng những ai đã xem trận đấu sẽ hiểu rằng Potapova không thuyết phục ai bằng sức mạnh. Cô thuyết phục bằng sự kiên nhẫn, bằng khả năng giữ vững lối chơi khi đối thủ tìm mọi cách phá vỡ nó — và trong một giải đấu mà gần như tất cả các tay vợt đều có thể đánh bại lẫn nhau, sự kiên nhẫn đang trở thành thứ tài năng hiếm hoi nhất. Potapova sẽ không bao giờ là một cái tên được nhắc đến trong những cuộc trò chuyện về người kế nhiệm của những huyền thoại. Nhưng chính những tay vợt như cô mới là những người định hình nên các nhánh đấu của Grand Slam. Họ loại bỏ những hạt giống đang suy yếu, tạo ra không gian cho những bất ngờ lớn hơn, và đôi khi, nếu mọi thứ diễn ra đúng hướng, họ lặng lẽ tiến sâu hơn những gì ngay cả những người tin tưởng họ nhất đã dự đoán. Vào lúc này, tôi chỉ có một câu hỏi duy nhất dành cho Potapova: cô ấy sẽ làm gì với chiến thắng này? Sẽ quên nó để chuẩn bị cho trận đấu tiếp theo, hay sẽ mang nó theo như một minh chứng rằng cô đã đủ tầm? Lịch sử quần vợt đầy rẫy những tay vợt giành chiến thắng vĩ đại vào đúng thứ Năm và gục ngã vào thứ Bảy. Vòng bốn US Open không bao giờ tha thứ cho kẻ ngủ quên trên chiến thắng, và tôi rất muốn xem Potapova có thuộc số những kẻ tỉnh táo hay không.